CHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, 2007’den itibaren yasal olmayan dinleme vakalarının arttığına, bunların birçoklarının hukuk dışı münasebetler ve prosedürlerle yapıldığına dikkat çekerek mevzuyu Meclis gündemine taşıdı.
Tanrıkulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın yanıtlaması istemiyle TBMM’ye verdiği soru önergesinde, “konuşmaları dinleme ve kayda alma kabahatinden karar giyen ve tutuklu bulunan kişi sayısını, vilayetlere ve cinsiyete nazaran dağılımını, hükümlülerin yaş ortalamasını” sordu.
Tanrıkulu’nun önergesine cevap, Adalet Bakanı Abdülhamit Gül’den geldi. Gül, 2019’un ağustos ayından itibaren “Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması” kabahatinden ceza infaz kurumlarında 8 hükümlü olduğunu açıkladı.
Gül, hükümlülerin 7’sinin erkek, birinin bayan olduğu ve anılan kabahatten ceza infaz kurumlarında barındırılan tutuklu bulunmadığını da belirtti. Bakanın karşılığına ait açıklama yapan Tanrıkulu, “Yasadışı dinlemelerin bu kadar ağır olduğu, neredeyse herkesin dinlendiği bir tarafta, bu hatadan karar giyenlerin sayısının bu kadar az olmasının mantıklı münasebeti yoktur. Bu sayılar bize, yasadışı dinlemelerin yetkilendirilmiş kişilerce hükümet tarafından yaptırıldığını kanıtlıyor. Yasadışı dinlemeyi yapanlar esasen hizmetli olduğu için demek ki bir ceza almıyor” dedi.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM), periyodun Diyarbakır Barosu Lideri Tahir Elçi ile birlikte, “Milli İstihbarat Teşkilatı’nın 2005’te gerçekleştirdiği dinlemelere karşı” müracaat yaptığını anımsatan Tanrıkulu, “AiHM, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni ihlal ettiğine karar verdi. Ben MİT tarafından dinlenmeme karşın, ‘potansiyel’ dinlenici olabileceğim için haklı bulundum. Türkiye, tek bir kararla neredeyse herkesin dinlenebileceği bir devlet haline getirildi” sözlerini kullandı.
BAKANLIK BIRINCI DEFA SAYI VERDİ
Tanrıkulu, 24. ve 26. yasama devirlerinde ilgili bakanlıklara birçok kere telefon dinlemeleriyle ilgili soru önergesi vermiş, dinlemelerin topluluğun her bölümünde reaksiyona ve korkuya neden olduğuna dikkat çekmişti. Tanrıkulu bilhassa 2007-2014 yılları arasında askeri, siyasi, yargı ve üst seviye bürokratların telefonlarının dinlendiğine dikkat çekerek bunlarının kaçının duruşma kararıyla, kaçınını yasal olmayan yollarla yapıldığını sormuştu. Gelgelelim bakanlıklardan bahse ait net karşılık alamamıştı.
Cumhuriyet