Getty ImagesCopacabana plajında anma merasimi
Brezilya’da koronavirüs kaynaklı can kayıplarının sayısı 100 bini aştı. Böylelikle, Brezilya, ABD’nin akabinde dünyada en yüksek can kaybının görüldüğü ikinci ülke haline geldi.
Fakat ülkede salgının yayılmasının yavaşladığına yönelik hiçbir işaret yok.
Brezilya’da yeni tip koronavirüsün yol açtığı Covid-19 hastalığı nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı birinci üç ayda 50 bin civarındaydı. Lakin sırf 50 gün içerisinde bu sayı ikiye katlandı. Şu ana kadar tespit edilen hadise sayısı da toplamda 3 milyonu aşmış durumda.
Bilim insanları, pandeminin şimdi tepe noktasına ulaşmadığı uyarısı yapıyor. Lakin ülkede dükkan ve restoran üzere insanların toplu halde bulunduğu yerler faaliyetlerine olağan bir formda devam ediyor.
Brezilya’nın çok sağcı Devlet Lideri Jair Bolsonaro, yaptığı açıklamalarda virüsü ciddiye almadığını ortaya koydu ve ekonomiyi olumsuz etkileyecek tedbirlerin alınmasına karşı çıktı.
Kendisi de virüse yakalanan ve gördüğü tedavi sonucu iyileşen Bolsonaro, eyalet valilerinin virüsün yayılmasını engellemek için aldıkları tedbirlere karşı çıkarken, vakit zaman maske takmadan destekçilerinin düzenlediği şovlara katılırken görüldü.
Uzmanlar, Bolsonaro hükümetinin koronavirüsle çaba konusunda koordineli bir planının olmadığını söylüyor.
Mahallî idareler ise iktisadın tekrar canlanması için kısıtlamaların kaldırılmasına yönelik bir dizi adım atmaya hazırlanırken, bu durum virüsün daha da süratli bir halde yayılacağı dertlerini beraberinde getiriyor.

Brezilya kriz karşısında bugüne kadar hangi adımları attı?
Brezilya’da sıhhat bakanlığı koltuğunda, kamu sıhhati konusunda hiçbir tecrübesi olmayan bir general oturuyor. Daha evvel bu koltukta oturan ve hekim olan iki isim, toplumsal aralık kuralları ile etkisiz ve hatta tehlikeli olduğu tarafında bulgular olmasına rağmen tedavi sürecinde hidroksiklorokinin kullanımı konusunda devlet lideri ile görüş ayrılıkları yaşadıkları için istifa etti.
Covid-19’u “hafif bir grip” olarak nitelendiren ve salgın karşısındaki tavrı nedeniyle hem ülke içinde hem de yurtdışında tenkitlere maruz kalan Bolsonaro, sıtma tedavisinde kullanılan hidroksiklorokin sayesinde iyileştiğini söylüyor.
Bulaşıcı Hastalıklar Topluluğu’nun kıdemli üyelerinden Dr. José Davi Urbaez, Reuters haber ajansına yaptığı açıklamada, “Dünya Savaşı üzere bir trajedi yaşıyoruz ve çaresizliğe gark olmuş bir halde olmamız gerekiyordu. Fakat Brezilya topluca anestezi verilmiş üzere yaşıyor. Hükümetin bugünkü bildirisi: ‘Hepiniz virüsü kapın, durumunuz ağırlaşırsa, ağır bakımımız var.’ Uygulanan siyasetin bildirisi bu” dedi.
Sıhhat Bakanlığı’nın bilgilerine nazaran, Brezilya’da koronavirüs nedeniyle bugüne kadar 100 binden fazla kişi ömrünü yitirdi ve toplam hadise sayısı da 3 milyonu aştı. Brezilya, bu haliyle ABD’den sonra dünyada virüsün en yaygın görüldüğü ikinci ülke pozisyonunda.
Lakin, kâfi seviyede test yapılmadığı için bu sayıların çok daha yüksek olduğu düşünülüyor.
En fazla olay nelerde görülüyor?
Son haftalarda hadise sayılarının ülkenin güney ile batısındaki kırsal bölgelerde süratli bir halde arttığı görülüyor. Bununla birlikte, en kalabalık kent olan São Paulo’da hadise artışı denetim altına alınmış üzere duruyor.
Kuzey eyaletler ile barlar ve kıyılarda kalabalık insan imgelerinin büyük infiale yol açtığı Rio de Janeiro’da ise yeni olay sayısındaki artış yavaşlamış durumda.
Sivil toplum kuruluşu Rio de Paz, salgında hayatını kaybedenlerin anısına Cumartesi günü Rio’nun dünyaca ünlü plajı Copacabana’da kumun üstüne haç yerleştirdi ve gökyüzüne 1000 adet kırmızı balon bıraktı.
Salgın sırasında çocuğunu kaybeden ve düzenlenen anma merasimine katılan 56 yaşındaki taksi sürücüsü Marcio do Nascimento Silva, Associated Press ajansına yaptığı açıklamada, “Önemli bir eşiğe ulaştık ve hem hükümette hem de halkın içinde birçok kişi bunun farkında değilmiş üzere. Mevt olağan bir hal aldı” dedi.
Salgın bilhassa, Afrika kökenliler ortasında ve ‘favela’ olarak bilinen gecekondu mahallerinde tesirli oldu. Ayrıyeten, virüsün yerli topluluklar ortasında da süratle yayılmasından telaş ediliyor. Brezilya’nın en büyük yerli topluluklar federasyonu Apib, şu ana kadar yerli halktan 22 bin 300 kişinin virüs kaptığını ve 633’ünün de ömrünü yitirdiğini açıkladı.
Brezilya Senatosu Lideri Davi Alcolumbre, Kongre’de dört günlük yas duyuru etti. Fakat bununla ilgili Bolsonaro rastgele bir açıklama yapmazken, bu hafta içinde yaptığı değerlendirmede, hayatını kaybedenler için üzüldüğünü lakin “herkesin hayatına devam etmesi gerektiğini” söyledi.
Liderlik edemeyen başkan
Katy Wayson – Güney Amerika Muhabiri
Brezilya’da koronavirüs nedeniyle görülen can kaybının 100 bini kişi açtığının açıklandığı sıralarda São Paulo’da kutlamalar yapılıyor ve havai fişekler atılıyordu. Tam bu sırada yüzlerce kişi, ülkenin önde gelen futbol ekiplerinden Palmeiras’ın ezeli rakibi Corinthians karşısında penaltı atışlarıyla şampiyonluğu kazanmasını kutluyordu.
Bu manzaralar karşısında ise Bolsonaro, ihtarlar yapmak yerine kazanan ekibe tebriklerini iletiyordu. Bu tavır, birçok kişi tarafından devlet liderinin salgın karşısındaki tavrının bir özeti olarak gösteriliyor.
Brezilya’da Pazar günü yayımlanan gazetelerde devlet liderine yönelik ağır tenkitler yapıldı. Bolsonaro’nun duruma kayıtsız kalması ve empati yapmaması gazetelerin sayfalarında geniş yer buldu.
Bolsonaro’nun birçok kısıtlamanın kaldırılmaya başlandığı ve virüsün yavaşlama eğilimi göstermediği bu periyotta liderlik vasıfları sergileyememesi birçok kişiyi önemli manada kaygılandırıyor.
Cumhuriyet