Bankalar bu sabahtan itibaren nakit döviz çekimlerinde aldığı kurul uygulamasını kaldırdı. Artık yurttaşlar bankalardan kendi hesabında duran dövizi çektiğinde kurul ödemiyor.
Yaklaşık 3 hafta evvel bankaların talebi ile Merkez Bankası’nın nakit döviz süreçlerinden kurul alınmasının yolunu açmak için düzenleme yapmıştı. Düzenlemeye nazaran bankaların müşterilerinin efektif yani nakit döviz çekimleri komite alınacak süreçler ortasında sayılmıştı. Fakat bu düzenleme tartışma yaratmıştı. Birtakım hukukçular bankaların vatandaştan kurul alabilmek için evvelce bilgilendirme yapma zaruriliği olduğunu belirterek lakin bundan sonraki süreçte bankada dövizini değerlendirenler için bilgilendirme yapıldıktan sonra Merkez’in yeni düzenlemesinin geçerli olabileceğini belirtmişlerdi.
IHTAR GELMİŞ OLABİLİR
Bankacılar ve banka hukukçuları ise farklı görüşteydi. Bankacılar şubeye gelip dövizini almak isteyen vatandaşa “Eğer nakit çekersen komite ödersin” demenin onay alınması manasına geldiğini söylüyordu. Ayrıyeten bankacılar, bankaların şubeler ile internet sitelerine bu yeni komitenin alındığına dair duyuru asmasının yahut yayımlamasının da bildirimde zarurî görülen haber verme onay için kâfi olduğunu kaydediyorlardı.
Başka yandan banka müşterilerinin imzaladığı mukavelelerde bankaların lehine düzenlemeler olduğu ve bu genel onaylardan yola çıkarak müşterilerin bir hak tez edilemeyeceğini tabir ediliyordu. Lakin iktisat idaresinin kurul uygulamasının sisteme olan inançta problem doğurabileceği ihtar yapması nedeniyle bankaların bu görüşlerinden vazgeçtikleri konuşuluyor.
KURULU GERİ ALANLAR VAR
Ayrıyeten uzmanlar yeniden şimdiye kadar alınan komitelerin geri ödenmesi gerektiğini tabir ediyor. Şayet banka komite vermek istemezse Tüketici Hakem Heyeti’ne gidilebilir. Bahisle ilgili konuşan Özcan Kadıoğlu, kendisinden kesilen kurulu bankaya dilekçe vererek geri aldığını kaydetti. Kadıoğlu, bankaların bu fiyatı geri vermeye yanaşmaması halinde Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurulması gerektiğini kaydetti.
SORUN NASIL OLUŞTU?
Habertürk’ten Rahim Ak’ın haberine nazaran, Merkez Bankası 4 Ağustos’ta yayımlanan ‘Finansal Tüketicilerden Alınacak Fiyatlara Ait Yöntem ve Temeller Hakkında Bildirimi Uygulama Esasları’nda bankaların efektif yani fiziki döviz çekimlerinde fiyat alabileceğini belirtti. TCMB talimatında “Finansal tüketicinin hesabının bulunduğu şubeden yapacağı Türk Lirası para çekimleri için fiyat alınamaz lakin yabancı para (efektif) çekimlerinden fiyat tahsil edilebilir. Yurt içi öbür şube, yurt dışı öbür şube ve nakit çekim ofisinden para çekme süreçleri ile rutin süreç saati yahut iş günü dışında gerçekleştirilen para çekme süreçlerinden fiyat tahsil edilebilir” denilerek net olarak döviz çekimlerinden kurul alınabileceğini söz etti. Bunun üzerine bankalar nakit döviz çekmek isteyenlerden binde 1 ile binde 5 ortasında kurul almaya başladı. Lakin hem tıpkı talimatnamenin 2’inci unsurunun C bendi hem de talimatnamenin desteği olan Finansal Tüketicilerden Alınacak Fiyatlara Ait Adap ve Temeller Hakkında Bildiri’nin 5’inci unsurunda yazılı “Sözleşmeler kapsamında fiyat alınabilecek her bir eser yahut hizmet için finansal tüketicinin onayının alınması zorunludur” cümlesi tartışma yarattı. Birtakım hukukçular 4 Ağustos’ta talimatnamede yapılan düzenleme ile “Yabancı para (efektif) çekimlerinden fiyat tahsil edilebilir” cümlesi açık olsa da öbür 2 unsur gereği bankaların lakin bundan sonra bankaya döviz yatıranlardan bilgilendirme yaptıktan sonra komite alabileceğini belirterek kurulun lakin bundan sonra döviz hesabı açanlara bilgilendirme yapıldıktan sonra geçerli olabileceğini belirtiyorlardı.
İŞTE O HUSUSLAR
FİNANSAL TÜKETİCİLERDEN ALINACAK FIYATLARA İLİŞKİNUSÛL VE ASILLAR HAKKINDA BILDIRI’NIN 5’İNCİ HUSUSU:
(3) Kontratlar kapsamında fiyat alınabilecek her bir eser yahut hizmet için finansal tüketicinin onayının alınması mecburidir. Kontratta fiyatı belirlenmiş olan eser ve hizmetler haricinde bir eser yahut hizmetin kuruluşlar tarafından fiyat karşılığı verilebilmesi için sürecin gerçekleştirildiği alanın yapısına uygun bir biçimde, finansal tüketiciye süreç öncesinde fiyata ait bilgi verilmesi ve finansal tüketicinin onayının alınması gerekmektedir. Kuruluşlar tarafından finansal tüketicinin onayının alındığı ispat edilemediği takdirde, onay alınmamış sayılır.
TALİMATNAME:
Kontratlar kapsamında fiyat alınabilecek her bir eser yahut hizmet için finansal tüketicinin onayının alınması zaruridir. Kontratta fiyatı belirlenmiş olan eser ve hizmetler haricinde bir eser yahut hizmetin kuruluşlar tarafından fiyat karşılığı verilebilmesi için sürecin gerçekleştirildiği alanın yapısına uygun bir halde, finansal tüketiciye süreç öncesinde fiyata ait bilgi verilmesi ve finansal tüketicinin onayının alınması gerekmektedir. Kuruluşlar tarafından finansal tüketicinin onayının alındığı ispat edilemediği takdirde, onay alınmamış sayılır.
Cumhuriyet