Ukrayna’nın doğusundaki Donbass merkezli, Karadeniz’e de sıçrayan tansiyonda Batı dayanaklı Kiev ile Moskova ortasında kriz hali sürerken Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin, dün meclise hitaben yaptığı yıllık konuşmada çok sert iletiler gönderdi. Ukrayna ve Belarus’a değinen Putin, “Rusya’nın her ülke ile iyi ilgiler istediğini lakin provokasyona başvurup köprüleri yakma niyetinde olanlara karşılıklarının süratli ve sert olacağını” söyledi.
Çkarlarını memleketler arası hukuk çerçevesinde muhafazaya devam edeceğini vurgulayan Putin, “Herhangi bir sebepten ya da hiçbir sebep yokken Rusya’yı suçlamak bir dizi ülke için bir cins spor haline geldi” dedi. Rus önder, “Her ülke ile iyi bağlar olsun istiyoruz. Gereğince sabırlıyız, lakin provokasyonlara karşılığımız sert olacak. Hiçbir ülkenin Rusya ile bağlantılarında kırmızı çizgileri geçmeyeceğini umuyorum” tabirlerini kullandı.
‘BMGK TOPLANSIN’
Batı’nın Ukrayna ya da Belarus’u umursamadığını, maksadının Rusya’yı çevrelemek olduğu görüşünü lisana getirdi. “Biz ölçülü davranmaya çalıştıkça onlar çevreleme teşebbüslerine devam ediyor. Rusya’ya karşı provokasyon gerçekleştirecekler daha evvel hiç olmadıkları kadar pişman olacaklardır” diye konuştu. Putin, Batı medyası ve önderlerin, Belarus Devlet Lideri Aleksandr Lukaşenko’ya yönelik suikast ve darbe planına ait gelişmelere sessiz kaldığını tabir ederek “Lukaşenko hakkında farklı bakış açısına sahip olabilirsiniz. Lakin suikast faaliyeti çok fazla” dedi. Nükleer silahlar dahil askeri teçhizatın yenilendiğini belirten Putin, nükleer güçleri bulunan ülkelerin farklı bir sorumluluğu olduğunu da vurguladı. Putin, BM Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) beş daimi üyesinin toplanması davetinde bulundu.
Rusya’nın Karabağ’da çatışan tarafların bir muahedeye varmasındaki rolünü de anımsatıp ülkesinin Suriye ve Libya’daki krizlerin sona erdirilmesi için uğraşlarına devam ettiğini belirtti. Rusya Devlet Lideri, sonbahara dek yeni tip koronavirüse karşı sürü bağışıklığı oluşmasını beklediklerini söyledi. Vatandaşlara aşı olmaları davetini yaptı. Putin, “Salgın demografiye darbe vurdu, lakin Rusya maksatlarından vazgeçmeyecektir. Stratejimiz, nüfusumuzun sistemli bir biçimde artışını sağlamak olacaktır” dedi.
Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov ise kırmızı çizgilerini, ulusal çıkarlar, dış güvenlik çıkarları, içişlerine dışarıdan müdahale, ekonomik çıkarlar, Rusya’ya yönelik alaycı tavırlar olarak sıraladı. Ukrayna ordusunun tankları, topları tarafından ateşe tutulan Donbass sakinlerine insani yardım sunmaya devam edeceklerini söz etti.
MUHALİF ÖNDERLE GÖRÜŞME
Bu ortada ABD’nin Belarus Büyükelçisi Julie Fisher dün ülkenin sürgündeki muhalefet başkanı Svetlana Tikhanovskaya ile görüştüğünü duyurdu. Görüşmenin Belarus Devlet Lideri Aleksander Lukaşenko ile Putin ortasında planlanan görüşmenin öncesinde gerçekleşmesi dikkat çekti.
MOSKOVA BASKIYI ARTIRIYOR
Rusya’da açlık grevine başlayan ve sıhhat durumu hakkında telaş duyulan tutuklu muhalif başkan Aleksey Navalny’nin yardımcılarının dün gözaltına alındığı duyuruldu. Navalny’nin sözcüsü Kira Yarmysh başta olmak üzere 8 yardımcısının ofislerine baskın düzenlendiği belirtildi. Avrupa Kurulu Lideri Charles Michel, Twitter iletisinde gözaltıları kınadı. Navalny’e tıbbi yardım verilmesi ve hapishaneden salıverilmesi davetinde bulundu. Öte yandan Rusya İnsan Hakları Komiseri Tatyana Moskalkova dört hekimin evvelki gün ziyaret ettiğini belirttiği Navalny’de önemli bir sıhhat problemine rastlanmadığını savundu.
ZELENSKİY’DEN PUTİN’E DAVET
Ukrayna Devlet Lideri Vladimir Zelenskiy, ülkesi ile Rusya ortasında çıkacak muhtemel bir çatışmada milyonlarca ömrün risk altında olduğunu söyleyerek, Devlet Lideri Vladimir Putin’e savaş alanında görüşme daveti yaptı. Başkanlık sitesinden yayımlanan bir görüntü ile Putin’e seslenen Zelenskiy, “Sayın Putin, sizi savaşın devam ettiği Ukrayna’nın Donbass bölgesinin rastgele bir noktasında buluşmaya davet etmeye hazırım” dedi. Ukrayna’daki Donbass bölgesi Rus ayrılıkçıların denetiminde.
‘Savaş Rusya ile değil’
Moskova’dan Sputnik’e konuşan hususla ilgili bilgi sahibi bir kaynak, Zelenskiy’nin davetine yönelik, “Kiev’in Rusya ile değil Donbass’ta kendi vatandaşları ile savaştığını, Putin ile değil ayrılıkçılarla görüşmesi gerektiğini” savundu. Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov Zelenskiy’nin teklifini Putin’e ilettiğini belirtirken ikilinin görüşmesi için makul şartların oluşması gerektiğini kaydetti. Rusya Dışişleri Bakanlığı ise, Kiev idaresi ve NATO’ya Donbass’ta gerginliği yükseltecek hareketlerden uzak durmaya çağırdı.
Diplomatik çıkışların yanı sıra Kiev-Moskova cephelerinden askeri adımlara yönelik haberler de gündeme yansıdı. ABD’li Wall Street Journal gazetesi Rus ordusunun Kırım’da Ukrayna hududuna yakın bölgeye çok sayıda savaş uçağı gönderdiği ve ayrıyeten çok sayıda askeri üs inşa ettiği tezini aktardı. Gazete haberini, Maxar isimli uydu görüntüleme ajansının fotoğraflarına dayandırdı. Haberde, Kırım’da bulunan Opuk eğitim alanında ordu birlikleri için merkezin, sahra hastanesinin, helikopterlerin, askeri araçların, Angarsky eğitim alanında hava indirme kuvvetlerinin, Voronezh’deki Pogorovo eğitim alanında tankların, Saki üssünde çok sayıda Su-30 savaş uçağının bulunduğu öne sürüldü.
Ukrayna başkanı Zelenskiy, “özel dönemlerde” seferberlik ilan etmeden orduya yedek asker çağırmayı sağlayan yasa tasarısını onayladı. Yasa sayesinde yedek askerlerin süratli formda orduya katılabileceği ve akın durumunda savaş kapasitesini artıracağı belirtildi. Öte yandan Rusya Dışişleri, ABD’nin Moskova Büyükelçi Yardımcısını çağırdığını duyurdu. ABD’nin Moskova Büyükelçisi John Sullivan, istişarelerde bulunmak üzere Washington’a döneceğini açıklamıştı. Çekya’nın Dışişleri Bakanı Jakub Kulhanek’in Prag’da Rus Büyükelçi Alexander Zmeyevski ile görüşeceği kaydedildi.
‘RUS UÇAKLARINA ÖNLEME’
NATO’ya bağlı savaş uçaklarının Baltık Denizi üzerinde Rus askeri uçaklarına tedbire yaptığı belirtildi. İttifaktan yapılan açıklamaya nazaran Tu-160 tipi iki bombardıman uçağı ile bunlara eşlik eden Su-27 tipi ve Su-35 tipi savaş uçaklarının Baltık Denizi üzerinde uçtuğu belirlendi. Estonya, Litvanya ve Polonya’daki NATO uçakları, uçuş planı vermeyen ve kimileri radar sinyalleriyle tanımlanamayan uçakları takip ve tedbire için havalandı. Rus uçaklarının 3 saatin akabinde hava alanlarına döndükleri kaydedildi.
Cumhuriyet