Sıhhat Bakanlığı Toplum Bilim Heyeti Üyesi ve Gazi Üniversitesi (GÜ) Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Necmi İlhan, AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın dün toplanan Kabine Toplantısı’nın akabinde gündeme gelen restoran ve kafelerin olay ve hastalık seyrine göz önünde tutularak açılabilmesine yönelik açıklamalar üzerine değerlendirmede bulundu.
Covid-19 salgınının dünyada ve Türkiye’de tesirini sürdürdüğünü fakat toplumsal bağışıklamaya yönelik aşılama programlarının katkısıyla yeni hadise sayılarında düşüş görülmeye başladığını vurgulayan İlhan, salgının tesirinin kırılması için global bağışıklığının sağlanması gerektiğinin altını çizdi.
Sürecin, denetimli biçimde, maske, uzaklık ve hijyen kurallarına bağlı kalınarak süratli aşılamayla sürdürülmesi gerektiğine dikkati çeken İlhan, salgın öncesi olağan yaşama dönülebilmesi için önlemlere uyulmasının kıymetine işaret etti.
HADİSE SAYILARI 7-8 BİN BANDINDA
İlhan, olay sayılarının azalmasıyla “yeni normal” yaşama dönülemeye başlanabileceğini belirterek, Türkiye için günlük yeni olay sayılarının hala 7 bin-8 bin bandında olduğunu hatırlattı.
Yeni olay ve hastalık seyrinin bölge ve vilayetlere nazaran değişiklik gösterebildiğinin altını çizen İlhan, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Sıhhat Bakanı Fahrettin Koca’nın açıkladığı “yerinde karar” devrinin hayata geçirilmeye başlanmasıyla olağanlaşma adımlarının atılmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirildiğini anlattı.
VİLAYETLERE NAZARAN DEĞİŞEBİLECEK
İlhan, “Yerinde karar periyoduyla bundan evvel Türkiye geneli için alınan ya da kaldırılan kısıtlama kararları artık vilayetlere nazaran değişebilecek” dedi.
Vilayet bazında yapılacak değerlendirmelerde Sıhhat Bakanlığınca belirlenen kriterlerin temel olacağını lisana getiren İlhan, “İller, hadise sayısı, aşı oranları üzere ölçütlere nazaran düşük, orta, yüksek ve çok yüksek riskli olarak sınıflandırılacak. Bu basamaktan sonra yeni olağanlaşma takvimini yürütülecek” diye konuştu.
İlhan, pazartesi günü vilayet bazında 7 günlük hadise sayılarının ortalamasının kamuoyuyla paylaşıldığını ve bundan sonra da her hafta başında bu bildirimin yapılacağını bildirdi.
Bir haftayı kapsayan vilayet bazında olay sayılarının yer aldığı Türkiye haritasına ait bilgi veren İlhan, “8-14 Şubat’ta Covid-19 hadise sayısı her 100 bin şahısta Ankara’da 35,49, İzmir’de 44,39, İstanbul’da 60,19 oldu. Nüfusa nazaran 100 binde sıralamasında, Trabzon birinci sırada yer aldı ve onu Rize, Ordu, Giresun ve Samsun izledi. Olay sıralamasında ise birinci sırada İstanbul yer alırken bunu Samsun, Konya, Ankara ve Antalya takip etti. Kilometrekare başına yapılan sıralamada da İstanbul, Kocaeli, Trabzon, Yalova ve Ordu birinci 5 vilayet içinde yer aldı” değerlendirmesini yaptı.
Prof. Dr. İlhan, 7 günlük bilgiler ışığında, hastalığın seyrine nazaran vilayet hıfzıssıhha heyetlerince bölgesel kararlar alınabileceğine ve aşikâr faaliyetlere etap basamak geçilebileceğine değindi.
Salgın sürecinde bilhassa restoran, kafe üzere yeme içme bölümünün hastalık seyrine nazaran kısmi hizmet verdiğini anımsatan İlhan, bunun kimi periyotlarda belirli saat sınırlaması ve paket servis hizmeti formunda yapılabildiğini aktardı.
“HASTALIK SEYRİ VE AŞILAMA ORANLARI GÖZ ÖNÜNDE TUTULARAK AÇILABİLECEK”
Salgının seyrine nazaran vilayet hıfzıssıhha şuralarının alacağı kararlar doğrultusunda restoran, kafe ve lokantaların belirli kurallar çerçevesinde kapılarını yine açabileceğini aktaran İlhan, “İşletmeler, vilayet bazında hastalık seyri ve aşılama oranları göz önünde tutularak açılabilecek. Bunlar yerinde alınacak kararlar doğrultusunda hayata geçirilecek. Restoran, kafe ve kıraathane üzere yeme içme dalına yönelik adımların yol haritası önümüzdeki günlerde belirli olacak. Bunun için çalışmalar yürütülüyor, tahliller yapılıyor, kriterler belirleniyor.” formunda konuştu.
“KAPASİTE SINIRLAMASI GETİRİLEBİLİR”
Prof. Dr. İlhan, ekonomik dert içinde olan yeme içme bölümünün rahatlatılması için atılacak adımlarda birebir vakitte halk sıhhatinin korunmasının temel olduğunun altını çizdi.
Bu doğrultuda istenilecek kriterlerin şimdi netlik kazanmadığına işaret eden İlhan, daha evvel yaz periyodunda işletmelerin açıldığını fakat vatandaşların kurallara uymaması nedeniyle ekim sonunda hadise sayılarının süratle artmaya başladığını söyledi.
“MUTASYONLU VİRÜSÜN TESİRİ GÖZ ÖNÜNDE TUTULMALI”
Bu cins suistimallerin olmaması gerektiğinin altını çizen İlhan, alınabilecek tedbirlere ait şunları kaydetti:
“Bu devirde bilhassa bulaşma suratı yüksek olan mutasyonlu virüsün de tesiri göz önünde tutulmalı. Zira geçmiş devirde virüsün bulaş suratı bu derece değildi. O nedenle yeme içme dalının vilayet bazında salgın seyri göz önünde tutularak açılması halinde yeniden Bakanlığımızca belirlenen kurallar uygulanmalı.
Sıkı kurallar ve denetlemeler çerçevesinde, yemek yenilen iç yerlere kapasite sınırlaması getirilebilir. İşletme işçisine sistemli olarak Covid-PCR testi yapılabilir.
İşletme çalışanına ilerleyen süreçte aşı yapılabilir. Müşterilerden yere alınmadan evvel HES kodu istenebilir.
Girişte, şahısların ateş ölçümü yapılabilir.
Öte yandan, yerde masalar ortasındaki uzaklık en az 1,5-2 metre olacak halde yerleştirilebilir ve masada çapraz oturma sistemi oluşturulabilir.
Maskeler lakin ve lakin yemek yenilirken çıkarılabilir.
Müşterilerin yerde bulunma mühletine sınırlama getirilebilir.
Bulaşma riskinin önlenebilmesi hedefiyle, kelam konusu yerlerde müşterilerin yüksek sesle konuşmasına ve ortamda canlı müzik yapılmasına müsaade verilmeyebilir.”
Cumhuriyet