VAN – Türkiye ile İran arasındaki sınır kapılarında, 2 Mayıs 2024 tarihi itibarıyla günübirlik yolcu geçişleri durduruldu. Van Valiliği tarafından alınan bu kararla birlikte, özellikle sınır bölgelerinde yaşayan ve günlük alışveriş, ticaret veya akraba ziyareti amacıyla komşu ülkeye geçen vatandaşların seyahatleri kısıtlanmış oldu.
Uygulama, başta Van’daki Gürbulak, Esendere ve Kapıköy olmak üzere tüm Türkiye-İran sınır kapılarını kapsıyor. Kararın gerekçesi olarak “güvenlik önlemleri, düzensiz göçün önlenmesi ve insan kaçakçılığıyla mücadele” gösterildi.
Kararın Detayları ve Kimleri Etkiliyor?
Alınan yeni kararla birlikte, vizesiz olarak sadece pasaportla günübirlik geçiş yapan yolcuların sınır kapılarından geçişine izin verilmiyor. Bu durum, özellikle Van’ın Çaldıran, Saray, Özalp, Başkale, Gürpınar ilçeleri ile Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde yaşayan ve sınır ticareti veya sosyal ilişkiler nedeniyle sık sık İran’a geçen vatandaşları doğrudan etkiliyor.
Günübirlik Geçiş Ne Anlama Geliyordu?
- Türkiye ve İran vatandaşları, karşılıklı olarak 90 güne kadar vizesiz seyahat edebiliyordu.
- Bu durum, özellikle sınır bölgelerinde “günübirlik” tabir edilen kısa süreli geçişleri teşvik ediyordu.
- Vatandaşlar, daha çok alışveriş, küçük çaplı ticaret veya akraba ziyaretleri için sınırın diğer tarafına geçiyordu.
Kısıtlamadan Etkilenmeyen Kategoriler
Valilik kararı, sadece günübirlik ve vizesiz geçişleri kapsıyor. Aşağıdaki durumlar kısıtlamadan etkilenmiyor:
- Geçerli vizesi olan yolcuların geçişleri devam edecek.
- Uzun süreli kalış izni veya özel izin belgesi olan kişilerin seyahatlerinde bir değişiklik bulunmuyor.
- Yük taşımacılığı yapan tır ve kamyonların geçişleri kesintisiz olarak sürdürülecek.
- Ticari amaçlı uzun süreli geçişler ve turizm amacıyla ülkeye giriş çıkışlar, gerekli belgelerle yapılabilecek.
Neden Bu Karar Alındı?
Van Valiliği tarafından yapılan açıklamada, kararın temelinde bölgesel güvenlik endişeleri ve düzensiz göçle mücadele yatıyor. Türkiye-İran sınırı, son dönemde özellikle düzensiz göçmen geçişlerinin ve insan kaçakçılığı faaliyetlerinin yoğunlaştığı bir bölge olarak biliniyor. Yetkililer, bu tür geçişlerin güvenlik zafiyetleri oluşturduğunu ve kararın bu tehditleri bertaraf etmek amacıyla alındığını belirtiyor.
Geçmişte de Türkiye-İran sınırında güvenlik tedbirleri zaman zaman artırılmış, kaçak geçişleri önlemek amacıyla fiziki bariyerler ve devriye faaliyetleri sıklaştırılmıştı. Yeni alınan günübirlik geçiş yasağı, bu tedbirler zincirinin son halkasını oluşturuyor.
Sınırda Yaşayanlar Ne Diyor?
Karar, özellikle sınır ticaretinden ve günlük geçişlerden ek gelir elde eden veya sosyal bağları güçlü olan bölge halkı arasında çeşitli yorumlara neden oldu. Bazı vatandaşlar güvenlik endişelerini anladıklarını belirtirken, bazıları ise kararın ekonomik faaliyetlerini ve sosyal yaşamlarını olumsuz etkileyeceğinden endişe duyuyor.